Naamgeving van kinderen

Vroeger werden kinderen meestal vernoemd naar de familieleden van de ouders.
Er bestonden daar een aantal regels voor. Deze mochten dan wel ongeschreven zijn, ze waren daarom niet minder dwingend.
Ze werden in de regio Vlaanderen minder streng toegepast, maar de grote lijnen werden meestal wel gevolgd.
In Nederland werden deze regels strikter toegepast en daar kan je dan ook beter volgen tot welke familietak een kind behoorde.

Het echtpaar Wilhelm en Elizabeth krijgt kinderen …

Bij zonen had vaders familie dus voorrang en bij dochters moeders familie.
Maar ook daar waren regelmatig uitzondering, en daarvoor zijn er ook een aantal patronen te ontdekken:

• Overleden familieleden kregen vaak voorrang bij het vernoemen. Als moeders vader al was overleden en vaders vader nog niet, werd moeders vader vaak eerst vernoemd. Ook overleden jongere broers en zussen gingen vaak voor oudere nog levende broers en zussen.
• Als de eerste 3 of meer kinderen zonen waren, werd er wel eens een zoon genoemd naar een grootmoeder. En andersom: als de eerste 3 of meer kinderen dochters waren, werd er wel eens een dochter genoemd naar een grootvader.
• Kinderen die geboren werden na het overlijden van de vader werden vaak naar de vader genoemd (soms ook als het een meisje was).
  En als de moeder overleed in het kraambed, werd het kind vaak naar haar genoemd (soms ook als het een jongen was).

Speciale gevallen.

en alsof dat allemaal nog niet verwarrend genoeg is:

• Regelmatig hadden 2 of meer kinderen in een gezin dezelfde voornaam.
  Ofwel omdat het oudere kind inmiddels al was overleden en het ontstane gat in de vernoemingsrij weer moest worden opgevuld.
  Ofwel omdat de naam zowel in vaders als in moeders familie voorkwam en dus meer dan 1 keer aan de beurt kwam. Meestal kreeg het kind dan een tweede voornaam ofwel een roepnaam en werd de officiële naam niet meer gebruikt, wat dan weer problemen opleverde bij officiële documenten.
• Kinderen van ongehuwde moeders waren iets moeilijker, behalve wanneer er een huwelijk zat aan te komen. Meestal werden ze vernoemd naar de grootouders van de moeder.
  Maar soms toch naar de (natuurlijke) vader, bijvoorbeeld als een drukmiddel om hem het vaderschap te doen erkennen. Wanneer een ongehuwde moeder later toch nog trouwde kan de naam van een eerder geboren zoon dus een aanwijzing vormen om vast te stellen of de bruidegom al dan niet zijn natuurlijke vader was.
• Als een van de ouders voor de tweede keer getrouwd was, werd vaak ook de overleden man of vrouw vernoemd. Soms nog voor de ouders, maar meestal na de ouders en voor de broers en zussen.
• Ook stief- en pleegouders werden soms vernoemd. Soms zelfs in plaats van de eigen ouders, soms voor de eigen ouders, maar meestal na de eigen ouders en voor de broers en zussen.
• …

De volgende generatie:

Wanneer de Johannes, Cornelis en Wilhelm van hierboven dan op hun beurt een zoon krijgen, dan krijg je dus plots 3 Wilhelms in eenzelfde generatie met dezelfde familienaam. En denk eraan dat dat bij de 3 zussen de 2e zoon ook nog eens Wilhelm zal genoemd worden, maar die dragen gelukkig een andere familienaam.
Alhoewel we regelmatig zien dat de pastoors of ambtenaren zich ook daar wel eens durven vergissen…
Probeer daar maar eens aan uit te geraken in de parochieregisters van die tijd.
Dat is waarom het soms zo lang duurt om het juiste ouder- en grootouderpaar te matchen aan een geboorte. Je moet in sommige gevallen bijna de hele familie in kaart brengen om de juiste lijnen te kunnen trekken.

Staar je niet blind

Zoals je ziet waren er op de normale regels al hopen uitzonderingen en voeg daar dan nog eens die speciale gevallen bij, dan kan je je soms in je haren beginnen krabben.
Daarenboven waren er streken waar de regels niet even strikt werden gevolgd.

Staar je dus niet blind op die voornamen. Het zijn hoogstens aanwijzingen, maar zeker geen bewijzen inzake familieverband.
Wees dus niet ongelukkig wanneer je in je eigen familie andere dingen ziet.